Jednnym z najważniejszych systemów wpływających na prawidłowe funkcjonowanie metra są urządzenia sterowania ruchem pociągów.

System ten ma na celu:

  • zabezpieczenie ruchu, poprzez przygotowanie i zrealizowanie bezpiecznej drogi jazdy pociągów,
  • kontrolowanie prędkości rzeczywistej pociągów,
  • automatyczną jazdę pociągów,
  • kontrolę ruchu pociągów w celu uzyskania najsprawnejszej eksploatacji. 

Ruch pociągów w Metrze Warszawskim jest prowadzony przy wykorzystaniu urządzeń sterowania ruchem pojazdów SRP, w skład których wchodzą jako warstwa podstawowa - urządzenia zabezpieczenia ruchu pociągów (ZRP) oraz warstwa nadrzędna - urządzenia automatycznego ograniczenia prędkości (AOP).

Urządzenia zabezpieczenia ruchu pociągow (ZRP)   umożliwiają:

  • przestawianie zwrotnic wraz z kontrolą ich położenia,
  • nastawianie i kontrolowanie sygnałów na semaforach,
  • kontrolowanie innych urządzeń mających wpływ na prowadzenie ruchu,
  • automatyczne wykonywanie czynności nastawiania dróg jazdy pociągów,
  • sterowanie ruchem przez dyżurnego przy ciągłej kontroli warunków bezpiecznej jazdy. 

Uzależnienia spełnione w obwodach elektrycznych urządzeń ZRP służą do wykluczenia czynności zagrażających bezpieczeństwu ruchu.

Obejmują one między innymi :

  • uzależnienie możliwości wyświetlenia na semaforze sygnału zezwalającego na jazdę od nastawienia zwrotnic, niezajętości torów leżących na ułożonej drodze jazdy
  • automatyczne zwolnienie przebiegu uzależnione od przejazdu przez pojazd wyznaczonego miejsca w torze.

Urządzenia ZRP są miejscowymi urządzeniami scentralizowanymi, co oznacza, że podstawowa aparatura jest umiejscowiona w przekaźnikowniach (urządzenia wewnętrzne) a tylko niezbędne elementy są usytuowane przy torach (urządzenia zewnętrzne).
Urządzenia ZRP obsługiwane mogą być albo miejscowo z pulpitu nastawczego znajdującego się na stacji lub Centralnej Dyspozytorni - za pośrednictwem urządzeń zdalnego sterowania albo też pracują samoczynnie.
 
Urządzenia automatycznego ograniczenia prędkości (AOP) - służą do zapewnienia bezpiecznej jazdy pociągów metra zależnie od bieżącej sytuacji ruchowej. Zostały całkowicie opracowane i wyprodukowane w Polsce o fabrycznej nazwie SOP-2.
 
Urządzenia AOP realizują następujące funkcje:

  • określenie wartości prędkości dopuszczalnej na poszczególnych odcinkach toru,
  • przekazywanie w sposób ciągły, z toru do pojazdu, za pośrednictwem specjalnych pętli przewodowych, informacji o prędkości dopuszczalnej,
  • pomiar wartości prędkości rzeczywistej pojazdu i jej porównanie z prędkością dopuszczalną,
  • ocenę poprawności działania maszynisty (w razie potrzeby wyłączenie napędu i przejęcie sterowania aż do uzyskania prędkości bezpiecznej lub zatrzymania pociągu),
  • przekazanie informacji maszyniście o sytuacji ruchowej na odcinku linii w przód do najbliższej stacji. 

System AOP składa się z trzech podstawowych grup funkcjonalnych:

  • urządzenia stacyjne zlokalizowane w przekaźnikowni, służące do wypracowywania na podstawie stanu współpracujących urządzeń ZRP informacji przesyłanej do pojazdu,
  • obwodów przewodowych ułożonych wzdłuż linii metra między tokami szyn, stanowiącyce transmisyjne obwody (anteny) nadawcze; za ich pomocą odbywa się transmisja informacji do pojazdu,
  • urządzenia pojazdowe (odbiorcze) zabudowane w taborze, służące do odebrania informacji z toru oraz nadzorowania prędkości jazdy. 

Docelowo urządzenia zabezpieczenia ruchu pociągów ZRP uzupełnione zostaną urządzeniami automatycznej jazdy pojazdu( AJP) umożliwiające automatyczną jazdę pociągów, tzn. zastąpienie maszynisty w prowadzeniu pociągu poprzez automatyczne ruszanie i zatrzymywanie, otwieranie drzwi wagonów, regulację prędkości podczas jazdy. System AJP jest obecnie przedmiotem prac badawczych. Urządzenia AOP i AJP stworzą w przyszłości wspólny w całości system automatycznego prowadzenia pociągów metra (APP).