Metro Warszawskie

Wszystkie urządzenia I linii metra są sterowane i kontrolowane z centralnej dyspozytorni. Stanowiska dyspozytorów wyposażone są w komputerowe systemy sterowania i nadzoru instalacjami technicznymi metra oraz w systemy łączności przewodowej i bezprzewodowej, telewizji użytkowej i nagłośnienia. Podstawowym środkiem łączności w metrze jest łączność radiotelefoniczna bezprzewodowa.
 
Sieć radiołączności w metrze obejmuje swoim zasięgiem tunel metra ze stacjami pasażerskimi oraz teren Stacji Techniczno-Postojowej Kabaty.
Cała sieć pracuje w paśmie 160 MHz, w sześciu semidupleksowych kanałach o następującym przeznaczeniu :

• kanał ruchowy na stacji techniczno - postojowej,
• kanał utrzymania na stacji techniczno - postojowej,
• kanał ruchowy w tunelu,
• kanał utrzymania w tunelu,
• kanał policyjny podstawowy w tunelu,
• kanał policyjny rezerwowy w tunelu.

Kanały używane na stacji techniczno-postojowej pracują z wykorzystaniem stacji bazowych, nadawczo-odbiorczych zasilających bezpośrednio anteny dookólne.

W tunelu, ze względu na szczególne warunki propagacji fal radiowych przez tłumienie fali nośnej poprzez żeliwne tubingi tworzące obudowę tunelu, rolę anteny nadawczej pełni kabel promieniujący. Zastosowanie kabla promieniującego zapewnia równomierny rozkład natężenia pola elektromagnetycznego oraz wynikające z tego dobre warunki łączności w tunelu, na peronach i na antresolach stacji metra.

W centralnej dyspozytorni umieszczony jest pulpit, z którego dyspozytor ruchu może za pośrednictwem dołączonych do niego dwóch stacji bazowych utrzymywać łączność w tunelu w kanale ruchowym z maszynistami pociągów metra, wyposażonymi w przewoźne radiotelefony firmy ASCOM, zaś w kanale utrzymania z pracownikami służb technicznych, wyposażonymi w radiotelefony przenośne.

Do systemu wzmacniaczy i kabla promieniującego podłączone są również dwie stacje bazowe, zapewniające łączność w kanałach wykorzystywanych przez policję metra.

Na terenie stacji techniczno-postojowej, dyżurny ruchu może utrzymywać łączność w kanale ruchowym z maszynistami pociągów i w kanale utrzymania ze służbami technicznymi.

Wszystkie nadawczo-odbiorcze stacje stałe i ruchome firmy ASCOM posiadają możliwość pracy z selektywnym (indywidualnym lub grupowym) wywołaniem użytkowników sieci.

Stacje te dołączone do systemu wzmacniaczy i kabla promieniującego firmy ANDREW zasilają sygnałem radiowym cały tunel metra.
 
Parametry tych stacji takich jak:

• moc wyjściowa nadajnika
• ilość kanałów i ich częstotliwość pracy
• odstęp międzykanałowy
• numer selektywnego wywołania
• ustawiane są programowo poprzez zapis danych do pamięci mikrokontrolerów.

Poszczególne kanały mają możliwość pracy w trybie retransmisji włączanym w razie potrzeby przez dyspozytora lub dyżurnego ruchu przyciskiem na konsoli operatorskiej.
 
W skład systemu wchodzą następujące elementy:

• nadawczo-odbiorcze stacje bazowe
• konsola operatora
• interfejs stacji bazowych
• kabel promieniujący
• bloki przełączające
• wzmacniacze retransmitujące 

Podstawowym elementem każdego systemu radiołączności w metrze warszawskim są nowoczesne stacje bazowe firmy ASCOM.
Są to urządzenia o maksymalnej mocy wyjściowej 15W, czułości lepszej niż 0,5m V dla SINAD 20, pracujące z wykorzystaniem wysokostabilnego, programowo sterowanego syntezera częstotliwości, posiadające możliwość zdalnego sterowania.

Zastosowano w nich unikalny sposób sterowania pracą nadajnika, który polega na przełączaniu nadajnika w czasie, gdy jest on nieaktywny, na częstotliwość odbiornika i stukrotnym zmniejszeniu mocy wyjściowej. Sygnał o częstotliwości odbiornika jest skutecznie tłumiony przez gałąź nadawczą filtru dupleksowego, co pozwala na niezakłóconą pracę odbiornika. Programowe sterowanie syntezerem umożliwia automatyczny wybór częstotliwości pracy w zależności od miejsca, w którym jest podłączona stacja bazowa. Stacje bazowe sterowane są zdalnie za pomocą konsoli operatora tej samej firmy. Konsola umożliwia wybór trybów pracy stacji bazowych (dyspozytorski i retransmisyjny), prowadzenie łączności z abonentami systemu, oraz nadawanie, odbiór oraz zapis do pamięci numerów selektywnego wywołania przypisanych abonentom.
Wbudowany sterownik mikroprocesorowy daje możliwość zaprogramowania dowolnej konfiguracji i sposobu obsługi, zgodnie z życzeniami użytkownika.

Sygnały częstotliwości pośredniej mają częstotliwość około 20 MHz. Sygnały te łącznie z sygnałem pilota docierają do wszystkich wzmacniaczy retransmitujących, gdzie w wyniku przemiany polegającej na zmieszaniu z powielonym sygnałem pilota odtwarzany jest sygnał radiowy. Sygnały doprowadzane są za pośrednictwem kabli połączeniowych do kabli promieniujących umieszczonych w obu tunelach.
 
Parametry kabla promieniującego:

• średnica = 11"
• tłumienie dla częstotliwości 150 MHz = 0,35 dB/100 m
• odporność na wysoka temperaturę

Dla zapewnienia poprawnej pracy urządzeń radiołączności przeprowadza się precyzyjne pomiary i regulacje sygnałów w charakterystycznych punktach układów. Ma to szczególne znaczenie w przypadku rozbudowanej sieci urządzeń łączonych kaskadowo, jaką stanowi system radiołączności w metrze. Biorąc pod uwagę niedogodność dozorowania, związaną z dużą ilością koniecznych pomiarów, wzajemnym uzależnieniem węzłów oraz dużym obszarem zajmowanym przez system, konstruktorzy wyposażyli system radiowy w urządzenia komputerowego nadzoru i sterowania.
Wszelkie informacje dotyczące pracy systemu radiołączności są na bieżąco obrazowane w formie graficznej na monitorze oraz przechowywane na dysku twardym komputera. Informacje te to między innymi: poziomy sygnałów, wartości nastawionych wzmocnień, obecność właściwych napięć zasilających, adresy węzłów, urządzeń i modułów, stan komunikacji z poszczególnymi blokami SCU, wartości graniczne dla alarmów oraz alarmy wynikające z przekroczenia wartości granicznych lub uszkodzeń podzespołów.

Alarmy są dodatkowo automatycznie drukowane w formie listy wraz z czasem, datą i miejscem wystąpienia. Niezależnie od tego są one także zapisywane na dysku stałym komputera tworząc historyczny bank danych.
 
Sieć łączności telefonicznej przewodowej - tworzą cztery centrale telefoniczne. Ten system łączności charakteryzuje się jednolitą numeracją abonentów oraz możliwością zintegrowania różnych sieci pod względem funkcjonalnym. Centrale połączone są w system pętlowy traktami PCM 30, z wykorzystaniem kabla światłowodowego jako łącznika.
 
Telewizja użytkowa - przewodowa służy do obserwacji ruchu pasażerów w obrębie stacji oraz obserwacji pociągów manewrujących na torach odstawczych. Jej dysponentem jest dyżurny ruchu na stacji. Obraz kamer przemysłowych rozmieszczonych na stacjach jest przekazywany na monitory w dyspozytorni stacyjnej.
 
Nagłośnienie na stacjach metra służy do nadawania komunikatów z dyspozytorni stacyjnej i z centrum sterowania.